188 ذكر سال و ماه عرب و نام روزها و شبهايشان ماه‌هاى قمرى اول آن محرم است و ايام سال قمرى سيصد و پنجاه و چهار روز است كه يازده روز و ربع از سريانى كمتر است و هر سى و سه سال يك سال تفاوت مىكند سال عربى تغيير ميپذيرد و نوروز ندارد عربان بدوران جاهليت هر سه سال يك ماه كبيسه ميكردند و آن را نسىء بمعنى تاخير ميناميدند و خدا تبارك و تعالى عمل آنها را به اين گفتار كه « تأخير انداختن فزونى كفر است » مذمت كرد . ماه اول محرم است كه آغاز سال است و آن را از اين جهت محرم ناميدند كه در اثناى آن جنگ و غارت حرام بود و صفر را از اين جهت صفر ناميدند كه در اين ماه بازارهائى در يمن به پا ميشد كه آن را صفرى ميگفتند و از آنجا آذوقه ميگرفتند و هر كه ببازار نميرسيد از گرسنگى هلاك ميشد نابغه ذبيان گويد : « من بنى ذبيان را از رهنوردى و بهارخورى در ماه‌هاى صفر منع كرده‌ام » و نيز گويند صفر را از آن جهت صفر گفتند كه در اثناى اين ماه شهرها از مردم خالى مىشد كه مردم آنجا براى جنگ برون مىشدند و اين را از صفر بمعنى خالى گرفته‌اند آنگاه ربيع اول و ربيع دوم است به اين سبب كه مردم و چهار پايان در اثناى آن بهارخورى ميكنند اگر گويند ممكنست چهار پايان در غير اين دو ماه هم بهارخورى كنند گوئيم ممكن است اين نام در آن موقع كه مقارن بهار بوده بر آن اطلاق شده سپس اين عنوان با تغيير وقت ماهها استمرار يافته است پس از آن جمادى اول و جمادى دوم است از آن جهت كه در وقت تسميه اين دو ماه آب يخ